Google vừa công bố kế hoạch phóng vệ tinh thử nghiệm đem theo cụm vi xử lý trí tuệ nhân tạo TPU lên quỹ đạo Trái Đất, mục đích nghiên cứu tính khả thi của việc chuyển các trung tâm dữ liệu AI ra ngoài vũ trụ, nhằm giải bài toán khan hiếm năng lượng trên mặt đất.
- Google chuẩn bị phóng vệ tinh mang trung tâm dữ liệu AI thử nghiệm đầu tiên lên quỹ đạo tầm thấp của Trái Đất.
- Vệ tinh trang bị 4 bộ vi xử lý Tensor Processing Unit (TPU) thế hệ mới cùng dàn pin năng lượng mặt trời công suất 1000 watt.
- Giải pháp đột phá nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng thiếu hụt quỹ đất xây dựng, cũng như sự quá tải của mạng lưới điện dân dụng trên mặt đất do các siêu máy tính AI gây ra.
- Đối mặt với bài toán tản nhiệt chân không khắc nghiệt, buộc hệ thống phải hoạt động theo từng chu kỳ ngắn 15 phút để chờ giải nhiệt bức xạ.
Cơn sốt xây dựng các siêu trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo trên toàn cầu đang đẩy các tập đoàn công nghệ khổng lồ vào khủng hoảng năng lượng và môi trường. Hàng chục ngàn máy chủ ngốn điện như nước lã khiến lưới điện quốc gia rơi vào tình trạng quá tải nghiêm trọng. Ngoài ra, người dân địa phương còn phản đối dữ dội vì ô nhiễm tiếng ồn, khói bụi từ các trạm máy phát điện dự phòng. Nhằm tìm kiếm lối thoát mang tính dài hạn cho tương lai, tập đoàn Alphabet (công ty mẹ của Google) vừa công bố dự án nghiên cứu đầy tham vọng: đưa toàn bộ các trung tâm dữ liệu AI bay lên không gian vũ trụ.
Theo kế hoạch thử nghiệm vừa được công bố, Google sẽ sớm phóng 1 vệ tinh chuyên dụng lên quỹ đạo tầm thấp của Trái Đất, thiết lập trạm máy chủ AI ngoài không gian đầu tiên. Trạm máy chú này trang bị cụm phần cứng gồm 4 bộ xử lý Tensor Processing Unit (TPU) chuyên dụng do Google tự phát triển, cấp điện bởi dàn pin năng lượng mặt trời có công suất thiết kế 1000 watt. Lợi thế tuyệt đối của việc đặt máy chủ ngoài không gian là nguồn năng lượng mặt trời dồi dào, sạch sẽ và liên tục gần như không bao giờ cạn. Điện từ nguồn này hoàn toàn không phụ thuộc vào giá điện thương phẩm hay các thủ tục cấp phép phức tạp của các chính quyền sở tại trên mặt đất.
Thế nhưng giấc mơ đưa máy tính lên trời không hề bằng phẳng. Trong môi trường chân không của vũ trụ, do không có không khí xung quanh để thực hiện cơ chế đối lưu nhiệt như trên Trái Đất, việc làm mát cho các con chip là cơn ác mộng khủng khiếp. Nhiệt lượng tỏa ra chỉ có thể được khuếch tán ra không gian vũ trụ thông qua cơ chế bức xạ nhiệt chậm chạp qua các tấm kim loại tản nhiệt đặc biệt. Do đó, trong giai đoạn thử nghiệm đầu tiên, cụm 4 con chip TPU chỉ có thể chạy các tác vụ tính toán nặng trong khoảng 15 phút mỗi đợt, kế đó bắt buộc phải tạm ngừng để giải phóng nhiệt lượng tích tụ. Dù còn rất nhiều rào cản kỹ thuật cần hoàn thiện, nhưng thử nghiệm tiên phong này của Google đang đặt những viên gạch đầu tiên cho kỷ nguyên mới, nơi những đám mây điện toán theo nghĩa đen sẽ thực sự lơ lửng trên đầu nhân loại.
